Hfdst. 6:
Onderwijsmedia
Omschrijvingen
Onderwijsmedia of
onderwijsleermiddelen: door leraar en/of leerling gebruikte leermiddelen met
didactische functie.
Onderwijstechnologie:
wetenschappelijke studie en aanwending van media in het onderwijsleerproces
Evoluties
(1) Tendensen in
de samenleving
-
kennismaatschappij
-
communicatiemaatschappij
-
mediamaatschappij
-
technologiemaatschappij
(2) Tendensen in
leren en onderwijzen
Leren is actief en
constructief
Onderwijzen moet
dit leren bevorderen: leraar wordt begeleider van leerprocessen
Gevolgen voor het
onderwijs op drie niveaus
Macroniveau
- actieplan van de
overheid i.v.m. innovaties
- doelen en inhoud
van het onderwijs verschuiven of worden aangevuld
- vormgeving van
het onderwijs is veranderd
Mesoniveau
- invoering van
nieuwe technologieën op schoolniveau
Microniveau:
krachtige leeromgeving; media is activerend leermiddel
- leren los van
tijd en ruimte
- vrijheid van
studietempo
- virtualiteit
i.p.v. realiteit
- onderwijsleerpakketten
- multimediaal
aanbod
Functies van
onderwijsmedia (vervuld door leerling of leraar)
Voorbereidingsfuncties
- motiveren en
aandacht richten
- doelen
verhelderen
- aansluiten bij
de beginsituatie
Verwerkingsfuncties
- oriëntatie op de
vakinhoud
- toegankelijk
maken van de vakinhoud
-oefenen en
terugkoppelen
Regulatiefuncties
- ondersteuning
- controle en
feedback
Overzicht van
enkele onderwijsmedia
(1) Niet-apparaten
Schoolbord
- schrijfborden
- hechtborden
Platen en kaarten
Foto’s, folders en
brochures
Voorwerpen en
modellen
(2) Traditionele
apparaten
Audiomedia
Visuele media
- episcoop
- diaprojector
-
overheadprojector
(3) Multimedia
Videorecorder en
videocassette
Cd-videospeler en
beeldplaat
Computer
- technisch
hulpmiddel
- didactisch
hulpmiddel
Telematische
systemen
- internet en zijn
toepassingen
- tijd en ruimte
in de onderwijssituatie
Factoren die de
keuze en het gebruik van media beïnvloeden
Doelstellingen en
inhoud
Leerling
Beschikbaarheid
Bruikbaarheid
Tijd
Randvoorwaarden
Mediakenmerken:
media in dienst van goed ontworpen onderwijs
Kenmerken van de
informatie
Kenmerken van de
apparatuur
Grenzen van
informatie- en communicatietechnologie
Organisatorisch
Ethisch
Psychologisch
Cultureel
Pedagogisch
Didactisch
Technologisch
Economisch