1 Wettelijke regeling over nascholing leerkrachten
Decreet van 16 april 1996
-nascholing: onderwijsactiviteiten die tot
doel hebben de kennis, vaardigheden en attitudes die de personeelsleden tijdens
hun opleiding hebben verworven te verbreden of te verdiepen in functie van de
verdere professionalisering in het licht van de verwachtingen geformuleerd in
het beroepsprofiel (wat bij de beroepsuitoefening wordt verwacht)
-vraaggestuurde nascholing (in tegenstelling tot aanbodgerichte):
scholen beschikken over nascholingsbudget (toegekend door de Vlaamse
gemeenschap – ongeveer 75 euro per voltijdse medewerker, maar bedrag stijgt
jaarlijks) en beslissen over soort nascholing dat ze nodig hebben en bij welke
organisatie ze deze willen volgen
vraaggestuurde nascholing:
0
pakket gemaakt volgens de behoeften van de school of op hun vraag
0
kan reeds ontwikkeld pakket zijn dat aan de school
wordt aangepast
0
in de praktijk wordt de vraag bepaald door het aanbod
-functies nieuwe nascholing:
0
ondersteunen van reflectieproces van de leraren met koppeling theorie-praktijk
0
begeleiden van de school bij organisatieontwikkeling
0
hulp bij curriculumimplementatie (= ondersteunen van
centraal en extern geplande vernieuwing)
2 Wie geeft nascholing?
Elektronische
versie van nascholingsrepertorium: http://www.ond.vlaanderen.be/nascholing/database/zoekscherm.asp
Nascholingsinstellingen:
-universiteiten met lerarenopleiding
-hogescholen met lerarenopleiding
-Vlaams Secretariaat Katholiek Onderwijs (VSKO) (http://www.vsko.be/nascholing):
*publiceert initiatieven van de katholieke hogescholen op de
website en in het tijdschrift FORUM
*heeft ook eigen initiatieven (gratis – vullen leemten binnen
nascholingsmarkt op) van de Dienst Nascholing en Internationalisering (DNI),
bijv. vorming beginnende directies, interne leerlingbegeleiding, relationele en
sexuele vorming en geeft nascholing onder vorm van
publicaties (boekvorm), bijv. evaluatie communicatieve vaardigheden in het
vreemdetalenonderwijs
-ondersteuning door projecten gefinancierd door
het Departement Onderwijs (http://www.ond.vlaanderen.be/nascholing/default.htm):
nascholingsprojecten op initiatief Vlaamse regering dit jaar over EEN ZORGZAME
SCHOOL (BASISONDERWIJS) EN TAALVAARDIGHEID (vorige: leiding geven,
kwaliteitszorg, mentoren beginnende leraren, moeilijk schoolgedrag, gelijke
kansen)
-centra voor volwassenenvorming bv.
Stichting Lodewijk de Raet
(http://www.stichtingderaet.be) ,
bijv. spreken voor een publiek, opkomen voor jezelf
-database nascholingsinitiatieven provincie Antwerpen op http://www.pienternet.be
-Individugerichte en schoolteamgerichte nascholing
-Vakgericht en vakoverschrijdend
-Nascholing –) implementatie –) nazorg
coaching – collegiale
consultatie – werkoverleg – mentorschap – supervisie – intervisie
-wat is een nascholingsplan?
*
moet elke secundaire school maken
*
overeenkomstig: behoeften personeel/ vragen en
verwachtingen maatschappij/ prioriteiten overheid/beschikbaarheid en
betaalbaarheid nascholing/prioriteiten schoolbestuur/opmerkingen doorlichting
-nascholingsinitiatieven: waar? wanneer? duur? kosten?
waar informatie vinden?
*
probleem nascholing buiten de lesuren
*
één sessie = 3
uur
* Ren sessie: 15 euro; gewone aanbod is duurder (soms 30
euro); lesgever binnen nascholing ontvangt 125 euro voor een sessie
*
informatie: brochures; websites; Pienternet,
Forum, tijdschrift Klasse, Nascholingsrepertorium katholiek onderwijs
http://www.renvlaanderen.be/ : één
Vlaams expertisenetwerk
-initiatief Vlaamse regering Departement onderwijs
-bedoeld voor nascholing leerkrachten op gebied van omgaan
met ICT
-aanbodgestuurde en meer en meer vraaggestuurde
nascholing
*pedagogisch bv. vakgericht ICT
leren toepassen in de klascontext; nieuwe media en
educatieve software in het leerproces...
*technisch bv. ontwikkelen en
onderhouden van een website; installatie van computers, systeembeheer ...
*organisatorisch bv. ICT-beleidsplannen; aankoopbeleid inzake
nieuwe media ...
-5
regionale aanspreekpunten binnen één REN
*West-Vlaanderen
*Oost-Vlaanderen
*Antwerpen
*Brussel
- Vlaams-Brabant-Brussel
*Vlaams-Brabant
- Limburg
die geografisch zijn uitgebouwd, netoverschrijdend zijn en
over alle onderwijsniveaus
-doelgroepen: directies, leerkrachten,
beleidsondersteuners en ICT coördinatoren van
*gewoon en buitengewoon basisonderwijs
*gewoon en buitengewoon secundair onderwijs
*centra voor volwassenenonderwijs
*deeltijds kunstonderwijs
*basiseducatie
*CLB
*docenten lerarenopleiding
7
Nascholing beschouwd vanuit de nascholer: principes
om programma uit te bouwen.
-leren van volwassenen
-klasgericht
-in aansluiting leerplan
-in aansluiting vernieuwingen, beleidsopties
-tijdstip!
-groepsgrootte
-voorkennis deelnemers
-wensen van de school
8.
Aanpak van nascholing in realiteit secundaire school (bron: Onderwijsspiegel.
Verslag toestand onderwijs schooljaar 2000-2001 en 2001-2002,
Onderwijsinspectie, 2002 en Klasse 2003, nr. 133)
-De meeste scholen beschikken niet over een jaarlijks
nascholingsplan gebaseerd op een behoeftenonderzoek.
Soms beperkt het schoolbestuur zich ertoe de personeelsleden te informeren over
het bestaande nascholingsaanbod.
-In het SO is 70 % van de nascholing vakgericht en 30 %
algemeen. Opvallend is dat op vrijwel alle scholen zowel intern als extern, ICT
nascholing wordt gevolgd maar de implementatie op klasniveau is vaak beperkt.
-Vakgerichte en algemeen pedagogische
nascholing blijven op heel wat scholen sterk vak- en
persoonsgebonden en kaderen dus niet in het algemeen beleid. 2/3 van de
leerkrachten in het SO neemt zelf het initiatief tot nascholing en voor
eveneens 2/3 gebeurt dit eveneens buiten de eigen lesuren.
-De nascholingsgelden worden niet altijd evenwichtig verdeeld
over de verschillende vakgebieden.
-De deelnemingsgraad met betrekking tot vakgerichte
nascholing is soms vrij onevenwichtig verdeeld over de betrokken leraren van
een bepaald vak.
-90
% van de leerkrachten is tevreden over de nascholing, in de zin dat deze
bijdraagt tot hun professionele ontwikkeling. De inzichten in
de klas toepassen blijft echter vaak achterwege
-De verspreiding van de inhoud uit de nascholing krijgt in
het algemeen weinig aandacht wat in een aantal gevallen samenhangt met het
beperkte rendement van de vakgroepwerking.Directies en leerkrachten zien hun
school te weinig als een leergemeenschap. Interne mogelijkheden om van elkaar
te leren zijn ook een vorm van nascholing. Interne nascholing moet meer
aandacht krijgen in schoolteams en werkgroepen, zodat scholen deze vorm van
nascholing in teamverband gaan aanwenden.
-Er wordt wel voorzien in een degelijke aanvangsbegeleiding:
nogal wat scholen beschikken over goedwerkende procedures voor onthaal van
beginnende leraren, voeren een systeem van mentorschap in enz.; in andere
scholen moet de aanvangsbegeleiding nog worden gestructureerd.
9 Opdracht:
Veronderstel dat je drie nascholingen mag
volgen in je school. Verken dan volgende sites i.v.m.
nascholing. Eén van de drie keuzes moet een ICT opleiding zijn (te zoeken bij
REN Vlaanderen).
A Maak je keuzes. Zeg bij welke
nascholingsinstelling en waarom je die keuzes hebt gemaakt.
B Beoordeel de informatie die je krijgt over de
nascholingen. Is die voldoende of wat had je verwacht.?
Zoek op
(1) http://www.vsko.be/nascholing (Vlaams Secretariaat Katholiek Onderwijs)
(2) http://www.ua.ac.be/cno (Centrum Nascholing Leerkrachten van Universiteit Antwerpen)
(3) http://www.kuleuven.ac.be/avl/home (Academisch Vormingsinstituut voor
Leraren van de K.U.Leuven –Vliebergh-Senciecentrum)
(4) http://www.eekhoutcentrum.be (Eekhoutcentrum van K.U.Leuven Campus Kortrijk)
(5) http://www.vub.ac.be/IDLO
(Interfacultair Departement Lerarenopleiding VUB)