Zelfregulerend leren in het economie onderwijs

L. Mondelaers – zie artikel in cursus

 

Idee: betere leerresultaten wanneer leerlingen meer verantwoordelijkheid krijgen voor hun eigen leren

 

Leerresultaten bij de huidige aanpak

 

Voorbeeld Prijsvorming:

Vraag aan lln. zesde jaar ASO Economie-wiskunde

Prijs broodje kaas en verklaringen

Verklaringen:

Prijs overheid

Kosten

Arbeid, tijd…

Concurrentie

Aanbod- en vraagzijde

Wet van vraag en aanbod

 

Conclusie: lln hebben deze materie vorige jaren gezien maar kunnen ze zeer gebrekkig toepassen; geen transfer, geen duurzame resultaten; geen integratie in het persoonlijk kennisbestand

Algemene verklaring: leren op school beperkt tot letterlijk kunnen reproduceren van kennis en vaardigheden

 

Leren als een constructief proces van kennisopbouw

 

Huidig economie-onderwijs:

Kennisoverdracht

Leerstof is afgezwakte vorm van deze aan hogeschool/universiteit

Er is wel het onderwijsleergesprek maar de leraar neemt de onderwijsfuncties voor zijn rekening:

Bepaalt leerdoelen

Legt relaties met voorkennis

Brengt het leerproces op gang, enz.

 

 

Echt leren is zelf kennis opbouwen

Nieuwe kennis koppelen aan bestaande inzichten

Leerlingen moeten verklaringen toetsen aan die van andere leerlingen

Leerlingen moeten hoe langer hoe meer zelf leerfuncties voor eigen rekening nemen

 

Niveaus in de overdracht van leerfuncties

 

Voorbeeld: Tewerkstellingspolitiek – werkloosheid behandeld:

 

1 Individueel oplossen

2 Oplossingen bespreken in groepjes van vier en bijstellen

3 Oplossingen formuleren voor de ganse klas

 

Nadeel werkwijze: er kan niet zoveel leerstof worden gezien, maar beter minder leerstof en betere (geïnterioriseerde) kennis

 

Taak van de leraar zit in de voorbereiding: zoeken aangepast lesmateriaal (teksten, opdrachten…)

 

Geleidelijk moet de leraar de leerfuncties overdragen:

 

Fasen naar meer zelfstandig leren:

1 Duidelijke opdrachten uitvoeren

2 Open opdrachten uitvoeren : wat leren deze tabellen ons?

3 Leerlingen gaan zelf op zoek naar informatie

formuleren eerst leervragen en werken onderzoeksplan uit

 

Belang van schoolmediatheek

Uren voor zelfwerkzaamheid voorzien Nederlands STUDIEHUIS

 

Onderzoekend leren rond onderwerpen met controversieel karakter:

Hoe het fileprobleem oplossen?

Moet de economische groei aan banden worden gelegd?

 

Leerlingen voeren zelf uit:

(1) Voorbereidingsfuncties

Kiezen leerdoelen, plannen, motiveren, activeren van voorkennis

(2) Verwerkingsfuncties

Opnemen, toepassen van kennis

(3) Regulatiefuncties

Bewaken voortgang, toetsen van niveau..

 

Algemeen principe: zone van naaste ontwikkeling; constructieve fricties